KHƠI DẬY TÌNH YÊU TIẾNG VIỆT TRONG THẾ HỆ TRẺ KIỀU BÀO TOÀN CẦU

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc thông qua tiếng mẹ đẻ không chỉ là nhu cầu, mà đã trở thành một nhiệm vụ mang tính chiến lược lâu dài. Nhận thức rõ điều đó, Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội (VINS) đã chính thức phê duyệt và triển khai Đề án “Bảo trợ và cấp chứng nhận Cuộc thi Hùng biện tiếng Việt dành cho con em kiều bào” giai đoạn 2026 - 2030.

Đề án do Tiến sĩ Đỗ Ngọc Văn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội làm Chủ nhiệm, cùng sự tham gia của bà Trần Thị Thùy Dương - Phó Trưởng phòng Quản lý văn hóa trong vai trò Phó Chủ nhiệm. Đây là bước đi cụ thể nhằm tạo dựng một nền tảng bền vững cho việc bảo tồn và phát triển tiếng Việt trong cộng đồng khoảng 6 triệu người Việt Nam ở nước ngoài.

Tiến sĩ Đỗ Ngọc Văn - Viện trưởng Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội.

Thực tế cho thấy, tại nhiều quốc gia, đặc biệt ở Bắc Mỹ và Tây Âu, thế hệ thứ hai và thứ ba của kiều bào đang dần mất đi sự kết nối với tiếng mẹ đẻ. Tiếng Việt, từ một phương tiện giao tiếp, đang trở thành “ngôn ngữ di sản” cần được gìn giữ một cách bài bản và khoa học. Chính vì vậy, đề án không chỉ dừng lại ở một cuộc thi, mà còn được định hướng như một mô hình nghiên cứu và ứng dụng, góp phần cung cấp dữ liệu thực tiễn cho việc xây dựng chính sách bảo tồn tiếng Việt ở hải ngoại.

Mục tiêu xuyên suốt của đề án là xây dựng một hệ sinh thái ngôn ngữ bền vững, nơi mỗi em nhỏ kiều bào trở thành một “đại sứ tiếng Việt”. Trong giai đoạn 2026 - 2030, chương trình dự kiến mở rộng kết nối tới ít nhất 15 quốc gia và vùng lãnh thổ, thông qua sự phối hợp với các hội, đoàn người Việt tại địa phương.

Điểm nhấn nổi bật của đề án là việc chuẩn hoá hệ thống chứng nhận “Năng lực Hùng biện Tiếng Việt” theo tiêu chuẩn của Viện, tích hợp mã QR định danh, góp phần hỗ trợ các em trong quá trình xây dựng hồ sơ học tập và hội nhập quốc tế. Bên cạnh đó, những thí sinh xuất sắc sẽ có cơ hội tham gia hành trình “Về nguồn” từ Nhật Bản - Hà Nội - Nghệ An, các thí sinh trực tiếp trải nghiệm văn hoá, lịch sử và con người Việt Nam, để từ đó nuôi dưỡng tình yêu sâu sắc với quê hương.

Lớp học Tiếng Việt tại Saitama - Nhật Bản

Với vai trò là đơn vị điều phối chuyên môn, Viện tập trung xây dựng “Khung năng lực Tiếng Việt Kiều bào” theo hướng hiện đại, đề cao khả năng biểu đạt, tư duy và cảm xúc thay vì chỉ chú trọng vào ngữ pháp. Đồng thời, đội ngũ giám khảo tại nhiều quốc gia cũng sẽ được đào tạo, chuẩn hoá nhằm đảm bảo tính khách quan, đồng bộ và phát triển bền vững cho chương trình.

Không chỉ dừng lại ở giá trị giáo dục, đề án còn hướng tới việc xây dựng một thư viện dữ liệu số về ngôn ngữ và văn hoá Việt trong cộng đồng kiều bào toàn cầu, làm nền tảng cho các nghiên cứu chuyên sâu trong tương lai.

Theo lộ trình triển khai, năm 2026 sẽ là năm khởi động cuộc thi Hùng biện tiếng Việt 2026 - “Tiếng Việt trong tim những người con xa xứ” do Hiệp hội người Việt Nam tại Saitama tổ chức với việc hoàn thiện bộ nhận diện, mở rộng hợp tác với các cơ quan ngoại giao và tổ chức cộng đồng, trước khi chính thức triển khai các vòng thi tại nhiều khu vực trên thế giới. Đề án được vận hành theo mô hình xã hội hoá, huy động sự chung tay của doanh nghiệp và cộng đồng nhằm đảm bảo tính bền vững lâu dài.

Đây không chỉ là một chương trình giáo dục hay một cuộc thi, mà là một hành động thiết thực nhằm gìn giữ “linh hồn” của dân tộc để tiếng Việt mãi là sợi dây kết nối thiêng liêng giữa những người con xa xứ với cội nguồn Việt Nam.

Thông tin đăng ký và tìm hiểu cuộc thi theo các link sau:

• https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfweDuDiBhj88-tXsz2UgzPyQJyIAuZh5UD5lMbKc4RI5azNQ/viewform
•  Link đăng ký bài dự thi: https://forms.gle/qqg5nEAbSkbat3em8
• Link thông tin về cuộc thi:

https://www.facebook.com/share/v/1CpuHTNntL/?mibextid=wwXIfr

Ban Truyền thông VINS